Mensen die boetes niet konden betalen omdat ze te krap bij kas zaten, zijn ten onrechte van hun vrijheid beroofd.

Mensen die boetes niet konden betalen omdat ze te krap bij kas zaten, zijn ten onrechte van hun vrijheid beroofd. Dit concludeert Nationale ombudsman Reinier van Zutphen. De ombudsman onderzocht het opsluiten van mensen die boetes niet betalen omdat ze geen geld hebben. ‘Burgers die hun boetes niet kunnen betalen, mogen niet worden gegijzeld. Mensen met financiële problemen, horen niet thuis in de gevangenis vanwege gijzeling. Het lost niets op,’ zegt Van Zutphen. Het OM zoekt niet goed uit waarom mensen hun boetes niet hebben betaald. Na afloop van de gijzeling is, anders dan bij vervangende hechtenis, de boete nog niet van de baan.

Toen de zogeheten Wet Mulder (Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften) in de jaren ’80 is gemaakt, ging men ervan uit dat gijzelen alleen in uiterste noodzaak zou worden ingezet. Rechters werden overspoeld met zaken waarin de informatie die ze nodig hadden over de financiële positie van de mensen, ontbrak. Lange tijd is het zo geweest dat gijzeling automatisch werd toegepast omdat de boete niet was betaald, zonder dat duidelijk was of iemand kan betalen. ‘Het systeem raakte oververhit: niet alleen de burger maar ook de instanties werden gegijzeld in het systeem’, aldus de Nationale ombudsman. Het CJIB bood geen mogelijkheid om in termijnen te betalen. Inmiddels zijn allerlei stappen gezet en initiatieven genomen, om in een eerder stadium tot een oplossing te komen zodat gijzeling niet aan de orde komt.

‘Burgers kunnen nu in veel gevallen in termijnen betalen. Dit is een belangrijke stap vooruit, maar dit is slechts het begin’, aldus ombudsman Van Zutphen. Hij heeft uitgangspunten geformuleerd om een behoorlijke inzet van het dwangmiddel gijzeling te garanderen. Eind 2015 heeft de Nationale Ombudsman hierover een rapport uitgebracht, zie hiervoor:

https://www.nationaleombudsman.nl/onderzoeken/2015-160-onderzoek-naar-het-gijzelen-van-mensen-die-boetes-wel-willen-maar-niet-kunnen-betalen